Onze aanbevelingen pleiten voor een structurele hervorming van de gedwongen tenuitvoerlegging van consumentenschulden in België. Daarbij wordt beoogd een evenwicht te herstellen tussen billijkheid en economische efficiëntie, met inachtneming van de menselijke waardigheid van de schuldenaar. Het huidige systeem leidt vaak tot een opeenstapeling van kosten en interesten, waardoor de afbetaling van schulden voor de meest kwetsbare huishoudens uiteindelijk onhaalbaar wordt. Ook de schuldeisers zijn hier niet bij gebaat. We willen daarom onderstrepen dat, wanneer een schuld opeisbaar is, in de eerste plaats moet worden ingezet op minnelijke invordering en het aanmoedigen van de schuldenaar om snel te reageren op een betalingsverzoek.
Onze aanbevelingen schuiven acht structurele hervormingen naar voren, gebaseerd op de volgende principes:
- Voorrang geven aan het aflossen van de hoofdsom: we willen artikel 5.210 van het Burgerlijk Wetboek aanpassen zodat betalingen in de eerste plaats worden toegerekend op de hoofdsom, waardoor de verdere opbouw van interesten wordt beperkt.
- Grenzen stellen aan nutteloze procedurehandelingen: een vaststelling van niet-bevinding verplicht maken en verbieden dat een verkoopprocedure wordt voortgezet wanneer deze kennelijk meer kost dan ze opbrengt, om te voorkomen dat dure procedurehandelingen zich opstapelen zonder reëel vooruitzicht op invordering.
- Het beslag op roerend goed stroomlijnen: één enkel beslag op roerend goed invoeren ten behoeve van alle schuldeisers, om dubbele gerechtsdeurwaarderskosten te vermijden.
- Sociale bescherming en menselijke waardigheid versterken: ervoor zorgen dat de schuldenaar over de noodzakelijke bestaansmiddelen blijft beschikken, onder meer door de mogelijkheid tot volledig beslag op inkomsten voor onderhoudsschulden te beperken en door niet voor beslag vatbare bedragen op zichtrekeningen duurzaam te beschermen.
- Rechterlijke controle behouden: elke eventuele uitbreiding van de procedure voor de invordering van onbetwiste geldschulden t.a.v. consumenten enkel mogelijk maken mits voorafgaande rechterlijke controle.
- Toegang tot de beslagrechter vereenvoudigen: voorzien in een snelle, toegankelijke en betaalbare procedure waarmee rechtzoekenden mogelijke misbruiken kunnen aanvechten.
De bescherming van consumenten is des te belangrijker in een sociaaleconomische context waarin steeds meer huishoudens financieel kwetsbaarder worden.
We hopen dat deze aanbevelingen een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan het verdere debat en aan toekomstige wetgevende initiatieven.
Wij wensen u veel leesplezier.
