Dit document biedt een kritische analyse van de hervorming van het tarief van gerechtsdeurwaarders die op 1 oktober 2024 in werking is getreden, na de goedkeuring van het koninklijk besluit van 18 mei 2024 tot wijziging van het koninklijk besluit van 30 november 1976.
Deze hervorming, de belangrijkste sinds 1976, had tot doel de tariefstructuur voor akten van gerechtsdeurwaarders grondig te herzien. Ze werd voorgesteld als een moderniseringsinstrument, bedoeld om de transparantie te vergroten, de leesbaarheid van het wettelijk tarief te vereenvoudigen, betalingen te vergemakkelijken en de kosten voor de schuldenaar te verminderen.
Meer dan een jaar na de inwerkingtreding blijkt echter dat deze doelstellingen slechts zeer gedeeltelijk zijn bereikt. Hoewel op bepaalde vlakken een vooruitgang moet worden erkend – met name een verbeterde voorstelling van de kostenposten en erelonen in de akten, alsook een actualisering van bepaalde achterhaalde begrippen – stelt het nieuwe tarief belangrijke problemen op het vlak van rechtszekerheid. En, verre van de totale kosten van de procedures voor de schuldenaar te verlichten, leidt het nieuwe tarief in veel gevallen juist tot een toename van de kosten.
Gezien de complexiteit van het onderwerp is deze bijdrage niet bedoeld als een uitputtende analyse. Er moet dan ook worden opgemerkt dat de niet-geanalyseerde bepalingen daarom nog niet vrij zijn van problemen en dat de aangebrachte kritische kanttekeningen niet alle identificeerbare problemen uitputten.
De voorgestelde analyse is opgebouwd rond drie hoofdlijnen:
- De naleving van het beginsel van rechtszekerheid, wat betreft de duidelijkheid en voorspelbaarheid van de aangerekende erelonen en kosten;
- De evolutie van het bedrag dat daadwerkelijk door de schuldenaar wordt betaald, in het licht van de aangekondigde doelstelling om de kosten te verlagen;
- De doeltreffendheid van het bijstandsfonds van de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders, dat wordt voorgesteld als een belangrijke stap voorwaarts, maar waarvan de werkelijke impact moet worden genuanceerd.
Naast de verschillende vaststellingen en kritieken wil dit document een bijdrage leveren aan het debat over het noodzakelijke evenwicht tussen de doeltreffendheid van de invordering en de bescherming van de rechtzoekende.
Wij hopen dat deze analyse stof tot nadenken zal kunnen geven en de wettelijke aanpassingen zal ondersteunen die onontbeerlijk zij, wil de hervorming haar aangekondigde doelstellingen bereiken.
Wij wensen u veel leesplezier.
